Zakaz telefonów w szkole a wycieczka – jakie zasady wpisać do statutu do końca 2026 roku?

Wycieczki szkolne są wyłączone z ustawowego zakazu telefonów obowiązującego od 1 września 2026 r. – to szkoła musi sama ustalić zasady w statucie i regulaminie, najpóźniej do 31 grudnia 2026 r. Zasady korzystania z telefonu na wycieczce wpisz do statutu ramowo, a szczegóły – depozyt, godziny okienek, odpowiedzialność za sprzęt – do regulaminu wycieczek. W tym poradniku omawiamy propozycje zapisów osobno dla klas 1-3 i 4-8, przykładowe elementy zgody rodzica z klauzulą RODO, sposoby pogodzenia ograniczeń z kontaktem awaryjnym oraz listę kwestii do sprawdzenia i przykładowy szkic wiadomości do rodziców.

Co dokładnie zmienia się od 1 września 2026 roku i dlaczego dotyczy wycieczek?

Od 1 września 2026 roku w przedszkolach i szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i podobnych urządzeń. Podstawą jest nowelizacja Prawa oświatowego z 3 lipca 2026 r. Zakaz działa przez cały czas pobytu ucznia w placówce, a także podczas zajęć edukacyjnych poza nią – również na lekcjach WF na zewnętrznych boiskach.

Definicja urządzeń jest szeroka. Objęte są nie tylko smartfony, ale też tablety, laptopy, smartwatche, aparaty, kamery, dyktafony i krótkofalówki – jeśli umożliwiają komunikację albo rejestrację obrazu lub dźwięku. W przedszkolach zasada jest jeszcze ostrzejsza: tam zakaz wnoszenia i korzystania z urządzeń obowiązuje od wejścia do placówki aż do wyjścia, przy czym ustawodawca wyłączył spod tego zakazu wycieczki przedszkolne, pozostawiając określenie zasad na te sytuacje placówce.

W szkołach ponadpodstawowych ustawowego zakazu nie ma. Tam statut musi określić warunki korzystania z telefonów albo wprowadzić własny zakaz, wraz z zasadami ich wnoszenia.

Dlaczego wycieczka jest wyjątkiem od zakazu?

Ustawodawca celowo wyłączył wycieczki i internaty spod ustawowego zakazu. Wyjazd rządzi się inną logiką niż lekcja w sali. Uczeń jest poza domem, czasem przez kilka dni, i kontakt z rodzicem przestaje być dodatkiem – staje się elementem bezpieczeństwa. Do tego dochodzi integracja, wspólne zdjęcia, nagrania z gry terenowej czy warsztatu.

Dlatego ustawa wyłącza wycieczki i internaty spod bezpośredniego zakazu, a szczegółowe zasady na wycieczce muszą być doprecyzowane w statucie i regulaminach szkolnych. Taka konstrukcja ma jedną istotną konsekwencję: brak zapisu oznacza brak podstawy do egzekwowania. Jeśli statut i regulaminy milczą o telefonach na wyjeździe, w praktyce opiekunom może być znacznie trudniej uzasadnić i egzekwować ograniczenia korzystania z urządzeń wobec uczniów i rodziców. Dlatego zakaz – albo warunki korzystania – trzeba uregulować precyzyjnie.

Poza wycieczką działają też inne wyjątki. Nauczyciel może zezwolić na telefon do celów dydaktycznych lub kontaktu w sytuacji nagłej, dyrektor może dopuścić specjalistyczny sprzęt, a w razie zagrożenia życia lub zdrowia telefonu wolno użyć zawsze.

Statut czy regulamin wycieczki – gdzie wpisać zasady dotyczące telefonu?

Częstym błędem jest umieszczanie wszystkich zasad dotyczących telefonów w jednym dokumencie, co utrudnia ich późniejsze egzekwowanie. Dokumenty szkoły mają różną wagę i różne zadania. Statut to akt ogólny i nadrzędny – definiuje prawa, obowiązki, zakazy oraz warunki korzystania z telefonów, w tym wyjątki na wycieczkach i w internatach. Regulamin wycieczek działa niżej: opisuje procedury organizacyjne i przekłada ogólne ramy na konkretne reguły.

Trzeci poziom to papiery przypisane do pojedynczego wyjazdu – karta wycieczki i zgoda rodzica. To w nich mieszczą się indywidualne zgody na przetwarzanie danych, publikację zdjęć oraz akceptacja zasad korzystania z telefonu przez konkretne dziecko.

Problem zaczyna się, gdy te trzy poziomy mówią co innego. Jeśli statut dopuszcza telefon w ustalonych godzinach, a komunikat do rodziców sugeruje całkowity zakaz, tracisz grunt pod nogami przy pierwszej dyskusji. Sprzeczność między statutem, regulaminem a informacją dla rodziców utrudnia egzekwowanie zasad i psuje współpracę. Jeden spójny przekaz na wszystkich trzech poziomach to podstawa.

Co powinno znaleźć się w statucie, a co w regulaminie?

Prosty podział: statut wyznacza granice, regulamin je wypełnia.

Dokument	Co zawiera
Statut	Zasada, że na wycieczkach obowiązują warunki korzystania z telefonów ustalone przez szkołę, z zastrzeżeniem ustawowych wyjątków i zapewnieniem kontaktu
Regulamin wycieczek	Godziny korzystania, zasady depozytu u opiekuna, procedura wyciągania telefonu, odpowiedzialność za sprzęt, sankcje za złamanie zasad
Zgoda rodzica	Może obejmować potwierdzenie znajomości i akceptacji zasad telefonicznych oraz zgodę na publikację wizerunku dziecka, zgodnie z przyjętymi w szkole wzorami

Statut zostaje przy sformułowaniach ramowych, bo zmienia się rzadko i przechodzi przez radę szkoły. Regulamin możesz dopracowywać sprawniej, dlatego to w nim lądują szczegóły operacyjne: o której godzinie okienko telefoniczne, gdzie leży depozyt, kto go pilnuje.

Czy nauczyciel może odebrać uczniowi telefon?

To pytanie wraca na każdym zebraniu. Telefon jest własnością dziecka i jego rodziny, więc nauczyciel nie może go po prostu zarekwirować jak przedmiot nieswój. Depozyt działa inaczej. Opiera się na wcześniejszej zgodzie – rodzic akceptuje zasady, uczeń oddaje aparat na ustalony czas, a opiekun go przechowuje i zwraca w umówionym oknie.

Dlatego procedura depozytu powinna być jasno opisana w statucie lub regulaminie i zakomunikowana rodzicom. Brak takich jasnych zasad może powodować spory co do odbierania telefonów. Opisz też odpowiedzialność za przechowywany sprzęt, żeby nie było wątpliwości, kto odpowiada za ewentualne uszkodzenie.

Gotowe zapisy do statutu i regulaminu wycieczki do skopiowania

Poniższe propozycje potraktuj jak punkt wyjścia, nie gotowy druk do wklejenia bez zmian. MEN udostępnia przewodniki, m.in. „Szkoła podstawowa bez smartfonów”, które zawierają przykłady rozwiązań – możesz je zaadaptować do wieku uczniów i specyfiki Twojego wyjazdu. Statut mówi ogólnie o zakazie i warunkach jego uchylenia na wycieczce, a regulamin schodzi do szczegółów: kto trzyma depozyt, kiedy i jak wydaje się sprzęt.

Wariant dla klas 1-3 szkoły podstawowej – model depozytu telefonu i kontaktu z rodzicem

Dla najmłodszych rekomendowany jest model depozytu u opiekuna. Dzieci w tym wieku nie są jeszcze samodzielne, a drogi telefon łatwo zgubić albo uszkodzić.

Przykładowe sformułowanie do regulaminu może brzmieć: „Na czas wycieczki telefony uczniów klas 1-3 pozostają w depozycie u opiekuna grupy. Rodzic kontaktuje się z dzieckiem za pośrednictwem numeru telefonu opiekuna podanego przed wyjazdem. Opiekun w ustalonych porach umożliwia dziecku krótką rozmowę z rodzicem”.

Taki układ porządkuje sprawę od początku – rodzic wie, pod jaki numer dzwonić, a sprzęt nie wędruje po kieszeniach całej klasy.

Wariant dla klas 4-8 szkoły podstawowej – okienka czasowe i zasady korzystania z telefonu

Starsi uczniowie poradzą sobie z większą samodzielnością. Zamiast całkowitego depozytu sprawdzają się okienka telefoniczne, na przykład wieczorem po zajęciach (godzina to tylko propozycja do dostosowania przez szkołę).

Można to ująć następująco: „Uczniowie klas 4-8 mogą korzystać z telefonów wyłącznie w wyznaczonych oknach czasowych (np. wieczorem po zakończeniu programu dnia). Poza tym czasem telefony pozostają wyłączone lub w depozycie. Zabronione jest korzystanie z telefonu podczas zajęć programowych, przejazdów oraz nocnego odpoczynku. Zabronione jest fotografowanie i publikowanie zdjęć innych uczestników bez ich zgody”.

Do tego dopisz, że przepływ telefonów – wydawanie i odbieranie w depozycie – odbywa się pod kontrolą opiekunów. Regulamin powinien też określić, jak powiadamiacie o złamaniu zasad, tryb wydawania sprzętu i ewentualne sankcje.

Zapisy o zdjęciach, wizerunku i RODO na wycieczce – zgoda rodzica i ochrona prywatności

Tu nie chodzi tylko o to, kto robi zdjęcia, ale kto i gdzie je potem publikuje. Bez jasnych reguł fotografia z ogniska trafia na prywatny profil i zaczynają się pytania rodziców.

Zgoda rodzica może zawierać dwa elementy: akceptację zasad korzystania z telefonu na wycieczce oraz zgodę na utrwalanie i publikację wizerunku dziecka zgodnie z RODO.

Przykładowe sformułowanie zgody może brzmieć: „Wyrażam / nie wyrażam zgody na utrwalanie wizerunku mojego dziecka podczas wycieczki oraz jego publikację na stronie szkoły i w materiałach informacyjnych, zgodnie z przepisami RODO. Przyjmuję do wiadomości zasady korzystania z telefonu obowiązujące podczas wyjazdu i zobowiązuję się przekazać je dziecku”.

Zakres przetwarzania zdjęć i nagrań opisz szczegółowo – gdzie publikujecie, jak długo przechowujecie, jak rodzic może cofnąć zgodę. To zabezpiecza przed sytuacją, w której wizerunek dziecka ląduje tam, gdzie rodzina sobie tego nie życzyła.

Jak pogodzić ograniczenie telefonu z kontaktem rodzica podczas kilkudniowego wyjazdu?

Rodzic, który przez trzy dni nie słyszy głosu dziecka, zaczyna się denerwować – to zrozumiałe. Z drugiej strony telefon w kieszeni przez cały dzień rozprasza i psuje atmosferę wyjazdu. Konflikt między tymi dwoma potrzebami pojawia się przy niemal każdej kilkudniowej wycieczce. Da się go rozwiązać prostą organizacją, bez wyboru „telefon albo spokój”.

Najprostsze narzędzie to okienka telefoniczne – wyznaczone godziny, kiedy uczniowie mogą swobodnie korzystać z telefonu. Najlepiej sprawdza się pora wieczorna, po kolacji, gdy program dnia jest już zamknięty. Przykładowo może to być okno w godzinach 19:00-20:00, ale to tylko orientacyjna propozycja do dostosowania przez szkołę. Wtedy dziecko dzwoni do domu, pokazuje zdjęcia, opowiada, co robiło. W ciągu dnia telefon zostaje w depozycie i nikomu nie zawraca głowy.

Osobno zadbaj o kanał awaryjny. Numery do kierownika wycieczki i opiekunów powinny trafić do rodziców jeszcze przed wyjazdem. Dzięki temu w sytuacji nagłej rodzic nie czeka na okienko – dzwoni bezpośrednio do opiekuna, a ten w razie potrzeby łączy go z dzieckiem poza wyznaczonymi godzinami.

Role na wyjeździe – kierownik i opiekunowie wycieczki

Za działanie tego systemu odpowiadają konkretne osoby. Kierownik wycieczki organizuje depozyt telefonów, nadzoruje przestrzeganie regulaminu i pilnuje, by okienka odbywały się zgodnie z planem. Opiekunowie udostępniają uczniom telefony w ustalonych porach i reagują, gdy pojawia się sytuacja nagła.

Realna kontrola zależy od liczby dorosłych. Normy liczby opiekunów na uczniów nie są formalnością – przy odpowiedniej obsadzie każdy opiekun faktycznie ma czas, żeby dopilnować depozytu i spokojnie przeprowadzić wieczorne połączenia z domem.

Program, który sam ogranicza sięganie po telefon

Najlepszy sposób na telefon to po prostu dobry powód, żeby go nie wyciągać. Kiedy klasa rozwiązuje grę terenową, uczy się rozpalania ognia na warsztacie survivalowym albo gra w siatkówkę, nikt nie myśli o ekranie.

Organizatorzy wycieczek szkolnych często układają program tak, żeby dzień był wypełniony działaniem offline. Gry terenowe, warsztaty, sporty zespołowe – to aktywności, które wciągają całą grupę i naturalnie zmniejszają potrzebę zaglądania do telefonu. Okienko wieczorem wystarcza wtedy w zupełności.

Najczęstsze błędy w zapisach i checklista przed wyjazdem

Najczęściej gubi szkoły prosty brak. Statut milczy o wycieczkach i internatach, a nauczyciel na wyjeździe próbuje egzekwować depozyt telefonu, do którego nie ma podstawy prawnej. Bez tego zapisu każdy spór z rodzicem kończy się na niekorzyść szkoły.

Drugi błąd to rozjazd między dokumentami. Statut mówi jedno, regulamin wycieczki drugie, a wiadomość do rodziców sugeruje trzecie. Taka sprzeczność osłabia skuteczność i rodzi konflikty – ktoś zawsze powoła się na wersję, która mu pasuje.

Trzecia pułapka: zakaz zbyt sztywny. Jeśli nie przewidzisz wyjątków na kontakt awaryjny, potrzeby zdrowotne czy sytuacje zagrożenia życia, zapis jest sprzeczny z przepisami i praktyką. I czwarty – brak zgody rodzica na depozyt oraz niejasne zasady odpowiedzialności za zebrane telefony. To prosta droga do roszczeń wobec szkoły, gdy sprzęt zginie lub się uszkodzi.

Checklist uzgodnień szkoła, rodzice, organizator

Przed wyjazdem sprawdź po kolei:

• zapisy w statucie i regulaminie wycieczki są spójne, nie przeczą sobie,
• zasady trafiły do rodziców przed wyjazdem, nie dzień po,
• zgody rodzicielskie na depozyt i na kontakt awaryjny są zebrane,
• jeśli korzystasz z organizatora, uzgodnienia co do telefonów są po jego stronie potwierdzone.

Szczegóły dotyczące godzin okienek telefonicznych i numerów kontaktowych dla rodziców opisaliśmy wcześniej, w części o godzeniu ograniczeń z kontaktem awaryjnym – tam znajdziesz, jak je ustawić.

Gotowa wiadomość o zasadach telefonu do rodziców

Trzymaj spokojny, rzeczowy ton. Poniższy szkic potraktuj jako przykładowy i dopasuj do swojej klasy:

Drodzy Rodzice, podczas wyjazdu ograniczamy korzystanie z telefonów, żeby uczniowie w pełni uczestniczyli w zajęciach i lepiej się poznali. Telefony będą dostępne codziennie w ustalonym okienku (np. 19:00-20:00). W razie pilnej potrzeby mogą się Państwo kontaktować z kierownikiem wycieczki pod numerem […]. Prosimy o podpisanie zgody na przechowywanie telefonu w depozycie.

Taki komunikat tłumaczy cel, wskazuje drogę kontaktu awaryjnego i nie zostawia miejsca na domysły.

FAQ

Czy szkoła może wprowadzić zakaz używania telefonów? Tak. W przedszkolach i szkołach podstawowych od 1 września 2026 roku zakaz wynika wprost z ustawy, a szkoła doprecyzowuje kwestie organizacyjne w statucie. Szkoła ponadpodstawowa może wprowadzić częściowy lub całkowity zakaz w swoim statucie.

Czy w 2026 roku będzie zakaz korzystania z telefonów w szkołach? Tak. Ustawowy zakaz obowiązuje w przedszkolach i szkołach podstawowych od 1 września 2026 roku na podstawie nowelizacji Prawa oświatowego.

Czy od 1 września obowiązuje zakaz telefonu w szkołach? Tak, od 1 września 2026 r. ustawowy zakaz korzystania z telefonów działa przez cały czas pobytu dziecka w przedszkolu i ucznia szkoły podstawowej, w związku z realizacją zajęć.

Czy nauczyciel może zabrać telefon na czas lekcji? Zasady depozytu i czasowego odebrania urządzenia powinny być opisane w statucie i regulaminie. Bez takiego zapisu podstawa do odebrania telefonu jest słaba.

Czy nauczyciel ma prawo zabrać telefon na wycieczce? Tylko jeśli statut przewiduje stosowanie zasad poza terenem szkoły, a regulamin wyjazdu opisuje model depozytu. To właśnie dlatego zapisy o wycieczkach są tak ważne.

Jakie są nowe przepisy dotyczące telefonów w szkołach? Podstawą jest nowelizacja Prawa oświatowego z 3 lipca 2026 r. Szczegóły korzystania i wyjątki każda szkoła ustala w statucie.

Czy zakaz telefonów będzie obowiązywał od 1 września w szkołach? Tak, od 1 września 2026 roku w przedszkolach i szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z telefonów.

Czy w liceum można używać telefonu? Nowelizacja wprowadza ustawowy zakaz w przedszkolach i szkołach podstawowych, a szkoły ponadpodstawowe zobowiązuje do określenia w statucie warunków albo zakazu korzystania z telefonów. To statut liceum decyduje, w jakim zakresie można używać telefonu.

Czy szkoła może zakazać używania telefonu na przerwie? Tak, w szkołach podstawowych ustawowy zakaz obejmuje cały pobyt ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, a więc również przerwy międzylekcyjne, świetlicę i zajęcia dodatkowe.

Czy szkoła ma prawo zabrać telefon? Szkoła może czasowo odebrać telefon uczniowi (np. przekazać do depozytu), jeżeli tryb i okoliczności takiego działania zostały jasno opisane w statucie lub regulaminie i komunikowane uczniom oraz rodzicom.